การบำบัดด้วยการดึง (Traction Therapy)
การบำบัดด้วยการดึง (Traction Therapy) คือการใช้แรงดึงที่ควบคุมได้อย่างนุ่มนวลและแม่นยำ เพื่อ “ยืด” กระดูกสันหลังส่วนคอ (Cervical) หรือส่วนเอว (Lumbar) ให้แยกออกจากกันเล็กน้อยชั่วคราว
นึกภาพกระดูกสันหลังเหมือน ขนมปังแฮมเบอร์เกอร์หลายชั้น มีหมอนรองกระดูกเป็นไส้ เมื่อไส้ปลิ้นมากดเส้นประสาทก็ปวดร้าว การดึงหลัง/คอคือการ “ค่อยๆ แยกขนมปังบน-ล่างออกจากกัน” ช่วยให้:
- สร้างพื้นที่ ให้หมอนรองกระดูกและเส้นประสาท
- ลดแรงกด ต่อรากประสาท ลดอาการปวดร้าวลงแขน/ขา
- คลายกล้ามเนื้อ รอบกระดูกสันหลัง
ให้ความรู้สึก “ยืดสบาย” และบรรเทาอาการจากการกดทับเส้นประสาทได้อย่างมีประสิทธิภาพ
1) หลักการทำงานและกลไก (Principles and Mechanism)
สำหรับแพทย์และพยาบาล
- Modality: Traction ทั้งแบบ Manual และ Mechanical (เน้น Mechanical)
- Primary Mechanisms (Spinal Decompression):
- Vertebral Separation: เพิ่มระยะห่างระหว่างปล้อง →
- ขยาย Intervertebral foramen ลด nerve root impingement
- คลาย facet joints ลด impingement และเพิ่ม ROM
- ลดแรงดันในหมอนรองกระดูก: เกิด negative pressure ภายในดิสก์ ช่วยให้ส่วนที่โป่ง retract กลับบางส่วน
- Soft-tissue Stretching: ยืดกล้ามเนื้อ paraspinal, ligaments, joint capsules → ลดตึง เพิ่มยืดหยุ่น
- ลดปวดตาม Gate Control: กระตุ้น mechanoreceptors ช่วยยับยั้งสัญญาณปวด
- Vertebral Separation: เพิ่มระยะห่างระหว่างปล้อง →
สำหรับผู้ป่วย
- เปิดที่ว่างให้เส้นประสาท: กระดูกแต่ละข้อแยกนิดเดียวก็ช่วยให้เส้นประสาทไม่ถูกหนีบ
- ลดแรงดันในดิสก์: ส่วนที่ปลิ้นมีโอกาสหดกลับ
- คลายกล้ามเนื้อ & เลือดไหลเวียนดีขึ้น: รู้สึกผ่อนคลาย เคลื่อนไหวง่ายขึ้น
2) ข้อบ่งชี้และข้อห้ามใช้ (Indications and Contraindications)
สำหรับแพทย์และพยาบาล
ข้อบ่งชี้ (Indications)
- Radiculopathy / Nerve root impingement: จาก HNP, DDD, บางกรณีของ spinal stenosis
- Facet joint impingement / Hypomobility
- Generalized spinal hypomobility
- Muscle spasm (ใช้แรงดึงเบาๆ)
ข้อห้ามใช้ (Contraindications) – สำคัญมาก
- Absolute:
- Spinal instability (fracture, dislocation, post-op ยังไม่มั่นคง)
- Severe osteoporosis
- Spinal infection (osteomyelitis, discitis)
- Spinal tumor / malignancy
- Aortic aneurysm (สำหรับ lumbar traction)
- Pregnancy (สำหรับ lumbar traction)
- Relative / Precautions:
- Claustrophobia
- Hiatal hernia / Severe COPD (อาจใส่สายรัดลำบาก)
- TMJ dysfunction (สำหรับ cervical traction)
- ความดันโลหิตสูงควบคุมไม่ได้
สำหรับผู้ป่วย
เหมาะกับใคร?
- ผู้ที่มีดิสก์ปลิ้นกดเส้นประสาท, ปวดหลังร้าวลงขา (sciatica) หรือคอร้าวลงแขน, กระดูกคอ/หลังเสื่อม, ปวดตึงกล้ามเนื้อคอ-หลังเรื้อรัง
ใครไม่ควรทำ? (แจ้งนักบำบัดเสมอ)
- เคยกระดูกสันหลังหัก/ข้อเคลื่อน, กระดูกพรุนรุนแรง, มะเร็งกระดูกสันหลัง, ตั้งครรภ์ (ดึงหลัง), มีปัญหา TMJ (ดึงคอ)
3) แนวทางการรักษาและการใช้งาน (Application Guidelines)
สำหรับแพทย์และพยาบาล
- Screening & Preparation: คัดกรองข้อห้าม อธิบายความรู้สึก/ขั้นตอน ให้ผู้ป่วยเข้าห้องน้ำก่อน
- Setup & Positioning:
- Lumbar traction: นอนหงาย ใช้ thoracic และ pelvic harness ปรับมุมสะโพก/เข่า (flexion) เพื่อโฟกัส segment (เช่น งอสะโพกมากขึ้นเพื่อเปิด L5–S1)
- Cervical traction: นอนหงายหรือนั่ง ใช้ head halter รองคาง-ท้ายทอย ปรับ flexion 20–30°
- Parameters:
- Force: Lumbar เริ่ม ~25% BW ค่อยเพิ่มจน ~50% BW; Cervical เริ่ม 3–5 kg เพิ่มถึง 7–10 kg (≈ไม่เกิน 7% BW)
- Mode: Static (เหมาะ HNP) หรือ Intermittent (hold/rest เป็นจังหวะ เหมาะลดปวด/เพิ่ม mobility)
- Hold/Rest: อัตราส่วน 3:1 หรือ 1:1 (เช่น ดึง 30s พัก 10s)
- Duration: รวม 10–20 นาที
- Safety: ให้ผู้ป่วยถือ ปุ่มหยุดฉุกเฉิน ตลอดการรักษา
สำหรับผู้ป่วย
ขั้นตอนโดยสรุป
- ดึงหลัง: นอนบนเตียงพิเศษ รัดสายรัดหน้าอกใต้ซี่โครงและสะโพก รองหมอนใต้เข่าให้สบาย
- ดึงคอ: นอนหงายหรือเก้าอี้เฉพาะ ศีรษะวางในอุปกรณ์รองรับคาง-ท้ายทอย
- เครื่องจะค่อยๆ ออกแรงดึงอย่างนุ่มนวล ความรู้สึกควรเป็น “ยืดสบาย” ไม่เจ็บแปลบ ไม่ชาร้าวลงแขน/ขา ถ้ามีให้บอกทันที
- คุณจะได้ ปุ่มฉุกเฉิน กดหยุดได้ทุกเมื่อ
- ใช้เวลาประมาณ 15–20 นาที
ข้อควรจำ: การดึงกระดูกสันหลังต้องทำโดยผู้เชี่ยวชาญ การตั้งค่า “แรงดึง-มุมดึง-เวลา” ที่เหมาะสมคือหัวใจของ ประสิทธิภาพและความปลอดภัย ในการรักษา
ข้อความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทางการแพทย์เบื้องต้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญหรือนักกายภาพบำบัดได้
อัปเกรดโรงพยาบาลของคุณด้วยนวัตกรรมเครื่องมือแพทย์ล่าสุด
เพิ่มคุณภาพการรักษา ยกระดับความปลอดภัย และสร้างอนาคตสุขภาพที่ยั่งยืน
