การบำบัดด้วยคลื่นสั่นสะเทือน (Vibration Therapy)

การบำบัดด้วยคลื่นสั่นสะเทือน คือการใช้แรงสั่นเชิงกล (ไม่ใช่คลื่นเสียงหรือไฟฟ้า) ส่งผ่านเข้าสู่ร่างกายเพื่อกระตุ้นให้กล้ามเนื้อเกิดการหดตัวและคลายตัวอย่างรวดเร็วมากโดยอัตโนมัติ

• WBV: ยืน/นั่งบนแท่นสั่น ร่างกายต้องทรงตัวตลอดเวลา → เปรียบเหมือน “ออกกำลังกายเร่งรัด”
• LVT: เครื่องมือสั่นเฉพาะจุดคล้าย “เครื่องนวดความถี่สูง” → คลายกล้ามเนื้อที่ตึง ลดปวดเฉพาะที่

 

1. หลักการทำงานและกลไก (Principles & Mechanism)

สำหรับแพทย์และพยาบาล:

• WBV: กระตุ้น Muscle spindles → Tonic Vibration Reflex (TVR) เพิ่ม workload ระบบประสาท-กล้ามเนื้อ คล้ายฝึกแรงต้าน
• LVT: Gate control ลดปวด + เพิ่มเลือดเลี้ยงเฉพาะที่ + ลด hyperactivity ของ motor neurons
• ผลทางสรีรวิทยา: เพิ่ม motor unit recruitment/strength/power/balance; เพิ่มการไหลเวียนเลือด/น้ำเหลือง; อาจเพิ่ม GH/Testosterone และลด Cortisol; โหลดกลช่วยเกื้อหนุน BMD

 

สำหรับผู้ป่วย:

• WBV: สั่น ~30–50 ครั้ง/วินาที เหมือนทำสควอตเร็วๆ แต่ใช้แรงน้อยกว่า
• LVT: นวดสั่นลึกและเร็ว ลดปวด คลายก้อนตึง

 

2. ข้อบ่งชี้และข้อห้ามใช้ (Indications & Contraindications)

สำหรับแพทย์และพยาบาล:

ข้อบ่งชี้:

• เสริมกล้ามเนื้อ, balance/proprioception (ผู้สูงอายุ), DOMS/fibromyalgia/chronic LBP, ลดเกร็ง (stroke/CP), เพิ่มการไหลเวียน, เสริม osteoporosis program, เพิ่ม ROM ร่วมยืด

 

ข้อห้ามใช้:

• ตั้งครรภ์, DVT, โรคหัวใจรุนแรง, หลังผ่าตัดใหม่/แผลยังไม่หาย, ข้อเทียมใหม่, นิ่วไต/ถุงน้ำดี, หมอนรองฯ เฉียบพลัน, มะเร็ง, acute diabetic retinopathy, pacemaker/อุปกรณ์ฝัง

 

สำหรับผู้ป่วย:

เหมาะกับใคร:

• ผู้สูงอายุเพิ่มกำลัง/ทรงตัว, ปวดกล้ามเรื้อรัง/ตึงง่าย, เลือดปลายมือเท้าไหลเวียนไม่ดี, นักกีฬาฟื้นตัว

 

หลีกเลี่ยงหาก:

• ตั้งครรภ์, เคยลิ่มเลือด, ผ่าตัดใหม่, มีข้อเทียม, โรคหัวใจรุนแรง/มะเร็ง/มีนิ่ว

 

3. แนวทางการรักษาและการใช้งาน (Application Guidelines)

สำหรับแพทย์และพยาบาล:

1. คัดกรองข้อห้ามใช้
2. เลือก WBV/LVT ตามเป้าหมาย
3. WBV Parameters
   • Frequency: <20 Hz (ทรงตัว/ผ่อนคลาย), 20–50 Hz (เสริมกำลัง)
   • Amplitude: สูงขึ้น = ภาระมากขึ้น
   • Duration: เริ่ม 1–5 นาที → เพิ่มถึง 10–15 นาที
4. เทคนิค:
   • WBV: ย่อเข่าเล็กน้อย (static squat) ลดแรงสั่นขึ้นศีรษะ; เพิ่ม dynamic drills ได้
   • LVT: แตะที่ muscle belly, คงที่/เลื่อนช้าๆ, 5–10 นาที/บริเวณ

 

สำหรับผู้ป่วย:

• WBV: ถอดรองเท้า → ยืนบนแท่น → ย่อเข่าเล็กน้อย → ทรงตัว 5–15 นาที
• LVT: วางหัวเครื่องบนกล้ามเนื้อที่ปวด/ตึง → กด/วนช้าๆ → รู้สึกสั่นลึก ช่วยคลายตัว

 

ข้อควรจำ: ถึงจะดูง่าย แต่มีข้อห้ามใช้หลายข้อ ควรทำภายใต้การดูแลของแพทย์/นักกายภาพบำบัด

 

บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ทดแทนคำแนะนำหรือการวินิจฉัยจากผู้เชี่ยวชาญ

 

 

 

อัปเกรดโรงพยาบาลของคุณด้วยนวัตกรรมเครื่องมือแพทย์ล่าสุด
เพิ่มคุณภาพการรักษา ยกระดับความปลอดภัย และสร้างอนาคตสุขภาพที่ยั่งยืน